Ome Jo
Fotograaf: Joep van Uden
Concept: Marjolein Buijs en Mathiske Roex
Project & Tekst: Mathiske Roex
Waar kunnen mensen jou van kennen?
Voornamelijk van het voetbal. Ik heb achttien jaar in het eerste van Margriet gevoetbald. Bijna 360 competitiewedstrijden heb ik gespeeld. Voetbal is altijd een belangrijk onderdeel van mijn leven geweest. Na mijn actieve voetbalcarrière heb ik nog een tijdje getraind en gecoacht. Daarna ben ik wedstrijdanalyses gaan maken. Als Margriet bijvoorbeeld de week erop tegen een bepaalde club moest spelen, ging ik die tegenstander vooraf bekijken. Ik schreef alles op voor de trainer. Dat heb ik 26 jaar gedaan en pas ongeveer een jaar geleden ben ik daarmee gestopt. Nu ga ik nog steeds naar Margriet. Ik drink er koffie, ken de mannen die daar bezig zijn en op donderdagavond is het clubavond. Dat is altijd gezellig.
Mensen kennen mij ook als meubelmaker. Ik heb 26 jaar bij een meubelmakerij gewerkt. Ik maakte en repareerde ook meubels voor andere mensen. Toen er minder werk kwam, zag ik een advertentie van het Mondriaan. Ze zochten een conciërge. Daar heb ik de laatste tien jaar van mijn werkzame leven gewerkt. Nog steeds kom ik oud-leerlingen tegen die mij herkennen en begroeten.
En ik heb tot mijn 76e nog gevoetbald bij de OldStars. Dat is voetbal voor mensen boven de 55 jaar. Je mag niet hardlopen, de bal mag niet te hoog komen en het draait vooral om plezier en gezelligheid. We speelden met mensen van verschillende verenigingen, zoals Margriet, TOP, Berghem Sport, Geffen en Hees. Soms organiseerden we een toernooitje met een barbecue erbij. Daarna gingen we ook regelmatig met de vrouwen eten. De laatste twee jaar speel ik niet meer mee vanwege lichamelijke klachten. Maar ik vind het nog steeds een prachtig spelletje.
Ik ben ook opa van acht kleinkinderen, in heel verschillende leeftijden. De oudste zijn al volwassen en de jongste zijn nog klein. Ik geniet er iedere keer van als ik ze zie. We gaan bijvoorbeeld samen naar de kermis. Dan gaan we op een terras zitten, eten en drinken, en dan betaal ik graag voor iedereen. Ik vind het fijn om iets voor ze te kunnen doen. Ik zou het verschrikkelijk vinden als de kinderen en kleinkinderen allemaal ver weg zouden wonen en ik ze maar eens in de zoveel maanden kon zien. Dan bouw je niet dezelfde band met elkaar op. Gelukkig wonen ze allemaal nog redelijk dichtbij. Een van de oudste kleinkinderen woont inmiddels in Uden, maar dat is ook niet ver.
Welke mooie veranderingen heb jij gezien in Oss de laatste jaren?
De nieuwe bibliotheek vind ik fantastisch. Ik ben er geweest en ik vond het werkelijk prachtig, dat is echt een aanwinst voor Oss.
Ook bij Margriet is er veel veranderd. De vereniging heeft tegenwoordig een mooi nieuw sportpark. Dat is een enorme vooruitgang, hoewel dat er ook alweer zo’n 10 jaar ligt. Vroeger was Margriet maar een kleine club. Nu heeft de vereniging ongeveer 1300 leden en misschien groeit dat nog verder als de nieuwe woonwijk wordt gebouwd.
Zie jij jezelf als een echte Ossenaar?
Ja. Ik ben in Oss geboren en heb hier mijn hele leven gewoond. Mijn vader was een Timmermans en mijn moeder een Van de Burgt. We woonden vroeger altijd in de Vlashoek. Een familiebijnaam hadden wij volgens mij niet. Wij waren gewoon de Timmermansen. Ik heb hier gevoetbald, gewerkt, mijn vrouw leren kennen en mijn kinderen grootgebracht. Ook mijn kinderen zijn in Oss geboren. Ik ken ontzettend veel mensen in de stad en de dorpen eromheen. Door het voetbal ken ik ook veel mensen uit Berghem, Herpen, Geffen en andere plaatsen in de omgeving. Je kunt overal een praatje maken. Niet alleen over voetbal, maar ook over allerlei andere dingen. Oss is gemoedelijk. Dat vind ik belangrijk.
Aan welke plek in Oss heb jij mooie herinneringen?
Ik heb heel veel mooie herinneringen aan het uitgaan van vroeger. We gingen jarenlang op maandagavond in de zomers naar de kermis. Van Rosmalen tot Ravenstein, Wijchen, Uden en Lith Van mei tot ongeveer half september gingen we bijna iedere week wel ergens naartoe. Dat was altijd ontzettend gezellig. We maakten van alles mee. Soms raakte er iemand zelfs zijn schoenen kwijt. Het waren prachtige tijden, al deden we soms ook onverantwoorde dingen. Ik herinner me een keer dat we met twee auto’s, met vijf mensen per auto, terugkwamen van een wielerronde. De chauffeurs spraken af wie het eerste thuis zou zijn. Ze gingen tegen elkaar racen. Dat was eigenlijk onverantwoord. Gelukkig is het allemaal goed gegaan.
We gingen ook vaak naar wielerwedstrijden. Wielrennen was naast voetbal een belangrijke sport voor Oss. Er waren vroeger overal plaatselijke wielerrondes, bijvoorbeeld in Schijndel en in andere dorpen.
Ook Oss had een eigen wielerronde, op vrijdagavond. Daar gingen we met tien of vijftien mannen op de fiets naartoe. Daarna gingen we naar de kroeg. Ik vind het jammer dat die wielerrondes verdwenen zijn. Volgens mij werd het in Oss lastiger toen Albert Heijn in de stad kwam. De straten moesten voor zo’n ronde worden afgesloten en dat was lastig voor de mensen die boodschappen kwamen doen.
Een café waar we vroeger veel kwamen, was De Knipperbol, op de plek waar nu H32 zit. Daar verzamelden we ons. Daarna gingen we vaak dansen bij Suisse, midden in de stad, tegenover de Korenbeurs. Suisse had een grote zaal, op zondagmiddag was daar dansen. Er speelden bandjes, onder andere met Albert West. Vanaf ongeveer vijf uur was het bomvol! Het ging door tot elf of twaalf uur ’s avonds. De Korenbeurs was ook een groot café en restaurant, met een zaal erachter. Met carnaval en kermis was het er ontzettend druk. Op dinsdagochtend met carnaval was er het Marktbal, de kroegen zaten dan al vroeg helemaal vol. De Korenbeurs en Suisse deden daar volop aan mee.
Ik heb veel mooie herinneringen aan die tijd. Het was altijd gezellig.
Ook Bellevue vind ik nog steeds een fijne kroeg. Daar kwamen we vroeger met carnaval en ook nu loop ik er nog wel eens naartoe. Het is een van de weinige echte oude kroegen die zijn overgebleven. Tegenwoordig zijn veel cafés meer eetgelegenheden geworden. Bar 15 is er nu ook, maar dat trekt toch een ander publiek dan Bellevue. Bellevue is echt zo’n ouderwetse kroeg. Dat vind ik mooi. Vroeger had je ook café Wittenberg, die eigenaar werd Kees de Jood werd genoemd. Waar die bijnaam vandaan kwam, weet ik niet zeker.
En dan natuurlijk Margriet. Daar heb ik misschien wel mijn mooiste herinneringen aan. Ik begon met voetballen bij Margriet, omdat we vlakbij woonden. Mijn vader was eigenlijk een echte TOP-man. Hij ging met zijn broers iedere zondag naar TOP kijken. Toen ik een jaar of zeven was, ging ik ook mee. Mijn vader vond dat ik beter bij TOP kon gaan voetballen. Na een paar jaar bij Margriet ben ik daarom overgestapt. Ik speelde er tot mijn negentiende. Ik was topscorer van de A1. Toen ik naar de senioren ging, werd ik bij TOP in het vierde elftal geplaatst. Dat begreep niemand, ikzelf ook niet. Daarom ben ik teruggegaan naar Margriet. Daar kwam ik meteen in het eerste elftal terecht.
Ook met mijn vrouw Dory heb ik veel mooie herinneringen in Oss. Ik kende haar eigenlijk al langer. Ze was bevriend met de zus van een vriend van mij. Zij ging met vriendinnen vaak uit in Volkel, bij Moeke Perenboom. Dat was toen een heel bekende bar. Zelf ging ik vooral in Oss uit. Op een dag kwam ik Dory op straat tegen toen ik naar de stad liep. We kenden elkaar al een beetje. We raakten aan de praat en ik maakte een afspraakje met haar. De eerste keren dat ik haar kwam ophalen, stond ik buiten voor de deur te wachten. Later kwam ik binnen en leerde ik haar familie kennen. Ze had verschillende broers en zussen. Dory en ik zijn bijna 48 jaar samen geweest en we hebben op verschillende plekken in Oss gewoond.
Wat wil jij andere Ossenaren meegeven?
Ik zou het jammer vinden als het Osse dialect helemaal verdwijnt. Bij Margriet praten we onder elkaar nog gewoon dialect. Dat hoort bij Oss. Als je niet te snel praat, kunnen andere Brabanders het ook prima verstaan. In de dorpen hoor je het nog wel veel, maar in Oss zelf wordt het volgens mij steeds minder. Dat vind ik jammer. In Limburg spreken mensen ook nog veel dialect en in Friesland leren kinderen zelfs Fries op school. Misschien zou het mooi zijn als er in Oss ook iets zou zijn waar mensen het Osse dialect kunnen leren. Voor degenen die dat graag willen. Ik vind dat het dialect bij de stad hoort en dat we dat moeten blijven gebruiken.
Is Oss voor jou jouw ware thuis?
Zonder meer. Ik heb nooit ergens anders willen wonen. En Dory ook niet.
Thuis is voor mij de plek waar je de mensen kent en waar je altijd een praatje kunt maken.
In Oss ken ik alles. Ik weet hoe het hier gaat en je komt overal bekenden tegen. Dan praat je even over voetbal, maar net zo goed over andere dingen. Dat is in meer plaatsen in het zuiden zo, maar hier ken ik de mensen. Ik ben hier geboren, heb hier mijn hele leven gewoond, gewerkt, gevoetbald en mijn gezin opgebouwd.
Ik voel me ook thuis in mijn appartement. Nadat mijn vrouw Dory was overleden, heb ik nog ongeveer een jaar in ons vorige huis gewoond, maar dat was te groot voor mij. Ik had ook al wat lichamelijke klachten. Daarom heb ik het verkocht en ben ik hier gaan wonen. Ik heb het hier goed naar mijn zin. Het is een mooie plek en ik ben blij dat ik hier terecht ben gekomen.
Ook mijn familie is belangrijk. Mijn kinderen en kleinkinderen wonen allemaal in de buurt. Ik kan ze regelmatig zien en daar geniet ik van. Met Dory heb ik bijna 48 jaar mijn leven gedeeld. Ze is 75 jaar geworden. Ze heeft verschillende keren kanker gehad. Dat was heel verdrietig. Ik weet daardoor hoe snel het leven kan veranderen. Daarom ben ik blij dat ik op mijn 78e nog zoveel kan en nog zoveel mensen om me heen heb. Ik vind het geweldig dat ik nog overal naartoe kan. Ik geniet er echt van. Op mijn leeftijd kun je ook minder mobiel zijn of er helemaal niet meer zijn. Ik weet natuurlijk dat het over twee weken anders kan zijn. Dat heb ik met Dory meegemaakt. Maar zolang ik het kan, blijf ik genieten. Ik geniet van mijn kleinkinderen, van het voetbal, van een kop koffie bij Margriet en van de gezelligheid in Oss.
Daarom is Oss voor mij mijn ware thuis.
Fotograaf: Joep van Uden
Concept: Marjolein Buijs en Mathiske Roex
Project & Tekst: Mathiske Roex
Het Ware Thuis
Wat maakt een plek tot thuis? Diezelfde vraag staat centraal in onze nieuwe theatervoorstelling Het Ware Thuis. Na sluitingstijd verandert Osse Cultuurmakers het hele Warenhuis in een theater voor een grootschalige locatievoorstelling die speciaal voor deze plek wordt gemaakt. Meer dan 75 professionele spelers en vrijetijdsspelers brengen samen met zang, live muziek, decor en licht het gebouw tot leven.
En jij zit niet in een theaterzaal. Je trekt zelf dwars door Het Warenhuis, over trappen en door gangen, tussen duizenden boeken en langs onverwachte plekken. Onderweg voert de voorstelling je langs verschillende generaties die hun thuis vonden op deze plek: van het kerkje dat hier ooit stond en de jaren van V&D tot Het Warenhuis van nu. Een voorstelling over familie, verandering, ergens bij horen en de vraag wat een plek tot thuis maakt.
Beleef Het Ware Thuis van 27 oktober t/m 8 november in Het Warenhuis.