Ria

Fotograaf: Joep van Uden

Concept: Marjolein Buijs en Mathiske Roex

Project & Tekst: Mathiske Roex

Waar kunnen mensen jou van kennen?
Ik denk dat de meeste mensen mij kennen van mijn zaken. Ik ben eind jaren zeventig begonnen met mijn bontzaak in de Walstraat. Ik hield als meisje al van bont. Ik weet eigenlijk niet eens precies waar die interesse vandaan kwam, maar ik vond het prachtig en heel interessant. En ik wist altijd al dat ik ooit iets voor mezelf wilde beginnen. Later heb ik lingeriezaak Van de Pas overgenomen. Dat was een bestaande zaak die toen al zo’n vijftig jaar bestond. Uiteindelijk zijn mijn bontzaak, de lingeriezaak en het atelier van mijn man Jan allemaal onder één dak gekomen. Jan was meester-coupeur en had een behoorlijk groot atelier, waar op een gegeven moment wel acht dames werkten. Hij werkte voor particuliere klanten, maar ook voor goede modezaken in Oss, Den Bosch en Rosmalen. Als iemand een mooi, duur kostuum had gekocht en het zat niet helemaal goed, dan werd Jan gebeld. Hij kon echt iets met kleding wat anderen niet konden. Het was ontzettend veel werk. 

En misschien kennen mensen mij zelfs nog van vóór die tijd. Ik was een jaar of zestien toen mijn zus en ik thuis kousen repareerden. Vijf cent per ladder.  Mijn vader had zo’n machine gekocht en ik wilde dat ook leren. In het begin deden we het zelfs lusje voor lusje met de hand. We kregen ontzettend veel werk. Hele zakken met kousen kwamen binnen, onder andere van vrouwen die bij Organon of Philips werkten. Laatst regende het heel hard en liep ik ergens naar binnen om te schuilen. Er stonden een paar vrouwen en ineens zei één van hen: “Ik ken jou.” Ik zei: “Maar ik ken u helemaal niet.” Toen zei ze: “Jij bent Ria Boeijen! Jij bent begonnen met kousen repareren.” Het bordje van toen heb ik nog steeds in mijn kelder: ‘5 cent per ladder’. Zo ben ik eigenlijk begonnen. 

Aan welke plek in Oss of omgeving heb jij mooie herinneringen?
Aan heel veel plekken eigenlijk. Als meisje fietste ik door Oss en keek ik altijd naar de koekfabriek. Ik weet nog heel goed die grote ronde boog in het gebouw. Volgens mij stond daar iets met ‘koekfabriek’ op. Dat beeld zit nog steeds in mijn hoofd. En de Paterskerk, die vond ik zo prachtig. Wij zijn daar getrouwd en volgens mij zijn bijna al mijn zussen daar ook getrouwd. Het was geen enorme kerk, maar hij had iets warms. Naast de kerk zat een heel smal straatje met van die oude stenen, volgens mij was dat de Karmelietenstraat. Daar zat café Van Halle. Na de kerkdienst gingen veel mannen daar nog even iets drinken. Mijn vader ook. Ik kan het nog helemaal voor me zien.

Ik herinner me ook het kleine kerkje dat stond op de plek waar later V&D kwam. Daar weet ik niet zoveel meer van, maar ik weet nog wel dat ik het een mooi klein kerkje vond. En bij de plek waar nu ongeveer het Walkwartier is, stond vroeger een heel groot Christusbeeld. Toen wij een jaar of veertien, vijftien, zestien waren en met vriendinnen de stad in gingen, liepen er weleens jongens achter ons aan. Dan gingen wij ons bij dat beeld verschuilen. Dat soort dingen blijven je bij. 

En dan natuurlijk de Anjeliersstraat, waar ik nu al meer dan dertig jaar woon. Het bijzondere is dat ik dit straatje als kind al prachtig vond. Wij woonden vroeger aan de Oude Hescheweg en mijn moeder wandelde graag. Dan nam ze mij mee en liepen we vaak door deze straat. Er stonden toen veel meer bomen, volgens mij meidoorns met roze bloesem. Ik vond dit toen al het mooiste straatje. Dat ik hier uiteindelijk zelf ben komen wonen, vind ik nog steeds heel bijzonder. 

Welke mooie veranderingen heb jij gezien in Oss de laatste jaren?
Als ik aan veranderingen in Oss denk, denk ik eigenlijk vooral aan de gebouwen die verdwenen zijn. Dat zijn dus niet altijd veranderingen die ik mooi vind. Ik vind het jammer dat er zoveel prachtige oude panden zijn weggegaan, zoals de koekfabriek en de Paterskerk. Maar wat ik wél mooi vind, is dat de Heuvel is gebleven. Voor mij is dat echt het hart van Oss, de plek waar mensen samenkomen. De horeca is er gegroeid en er zijn mooie zaken bijgekomen. Dat vind ik prachtig.

Ook in mijn eigen straat zie ik een verandering die ik mooi vind. Toen ik hier kwam wonen, woonden er veel ouderen. Langzaam zijn die mensen overleden en kwamen er steeds meer jonge mensen wonen. Nu ben ik de oudste in de straat en woon ik als enige vrouw van mijn leeftijd alleen, met om mij heen allemaal jonge stellen en kinderen. En ik vind dat fantastisch! Vooral in de zomer leeft de straat. Na het eten gaan mensen naar buiten en dan praat je met elkaar. De kinderen komen bij mij aan de deur en weten inmiddels ook dat Ria altijd lekkere koekjes heeft. Er wonen volgens mij zo’n vijftien kinderen in deze zestien huizen. Dat vind ik heerlijk. De tijd is natuurlijk veranderd. Mensen zeggen weleens dat we vroeger meer naar elkaar omkeken, maar ik vind dat niet helemaal eerlijk. Jonge mensen werken, moeten eten koken en hebben kinderen. Ze hebben niet zomaar tijd om ergens koffie te gaan drinken, zoals vroeger. Maar dat betekent niet dat ze niet naar je omkijken. Mijn buren vragen mij altijd of ze mijn boodschappen kunnen dragen. De ene buurman zet mijn vuilnisbak buiten en een andere buurman vroeg laatst om mijn autosleutels. Ik dacht: “waarvoor heb jij mijn auto nodig?” Hij zei: “Ik ga hem even voor je wassen.” Dat is toch hartstikke lief? Mensen kijken nog steeds naar elkaar om, het gebeurt alleen anders. 

Als jij een toverstafje had, wat zou je dan veranderen aan Oss?
Dan zou ik iets doen met dat oude smalle straatje bij de Heuvel, met die kleine authentieke pandjes waar al zo lang zo weinig gebeurt. De Heuvel zelf vind ik heel belangrijk. Voor mij is dat echt het hart van Oss. Daar komen mensen samen en ik vind het mooi dat de horeca daar is gegroeid en dat er mooie zaken zijn bijgekomen. Maar dat oude straatje vind ik zo jammer. Vroeger zaten daar allemaal winkels. Een snoepwinkel, winkeltjes met schilderijen, cadeauartikelen en mooie spullen. Dat was zo gezellig. Die pandjes zijn er nog steeds en zijn zo authentiek. Dan denk ik: hoe kan het toch dat daar niet iets heel moois van wordt gemaakt? Als ik iets terug mocht toveren, zou ik daar weer leven in brengen, met mooie winkels. 

Wat wil jij meegeven aan anderen in deze stad?
Dat mensen meer naar elkaar kijken. En dan bedoel ik niet alleen jongeren, juist ook ouderen. Soms kom je iemand tegen die je van vroeger kent en dan loopt diegene je zomaar voorbij. Ik denk dat het al begint met iemand aankijken. Ik heb zelf snel aanspraak, maar misschien komt dat ook doordat ik mensen aankijk en open ben. Als je naar beneden kijkt, gebeurt er niets. Maar als je iemand aankijkt, ontstaat er misschien een gesprek. Ik hoor mensen weleens zeggen dat jongeren tegenwoordig niet meer naar anderen omkijken, maar daar ben ik het niet mee eens. Je moet ook naar hun leven kijken. Ze werken, hebben kinderen, moeten koken en thuis moet alles doorgaan. Toen mijn kinderen klein waren en ik mijn zaak nog niet had, had ik ook meer tijd om ergens koffie te drinken. Toen ik ondernemer werd, moest ik gewoon in mijn zaak zijn. Je kunt niet van jonge mensen verwachten dat zij een leven leiden zoals wij dat vroeger misschien deden. Ze hebben nog steeds aandacht voor elkaar, alleen op een andere manier. Dus dat zou ik mensen willen meegeven: kijk naar elkaar. Zie elkaar.

Is Oss jouw Ware thuis?
Ik ben hier geboren en ik voel me hier thuis. Ik ben graag thuis, in mijn eigen huis. Ik vind het heerlijk om ergens naartoe te gaan en iets leuks te doen, maar ik ben ook altijd weer blij wanneer ik mijn eigen huis binnenstap. Zeker na het overlijden van Jan ben ik heel graag thuis. Maar thuis is voor mij niet alleen mijn huis. Het is ook de straat waarin ik woon en de mensen om mij heen. Ik woon hier nu al meer dan dertig jaar en heb een hele goede band met de mensen in de straat. Dat hoort voor mij ook bij thuis. En Oss zelf hoort daar ook bij. Als ik door de stad loop, word ik nog steeds heel vaak aangesproken. Dat vind ik bijzonder. Na zoveel jaren herkennen mensen mij nog en komen er verhalen terug die ik zelf bijna vergeten was. Ik heb dat thuisgevoel dus niet alleen wanneer ik mijn eigen huis binnenstap. Ik heb dat ook met Oss.

Dus ja, Oss is echt mijn thuis.