José & John

Fotograaf: Joep van Uden
Concept: Marjolein Buijs en Mathiske Roex
Project & Tekst: Mathiske Roex

Waar kunnen mensen jullie van kennen?
Vooral van de winkel. Eerst hadden we de bloemenwinkel en daarna de snoepwinkel. In 1991 zijn we in de snoepwinkel begonnen en daar hebben we precies 29 jaar gestaan, tot 2020. Er was niks mooier. We hebben het altijd met plezier gedaan. Er kwamen ontzettend veel kinderen van het Maasland hier snoep kopen. Op sommige momenten stond het hier helemaal vol. Dan hadden we worstenbroodjes, gehaktballen en van alles al klaarliggen voor de pauze begon. En dan met een paar minuten was alles weg. En als het mooi weer was, stonden we soms met drie man ijsjes uit te delen. 

De jeugd was gewoon goed en wij konden daar altijd goed mee opschieten. We hebben er eigenlijk nooit problemen mee gehad. 

John: ik wilde altijd graag zelfstandig zijn en een eigen winkel hebben. De bloemenwinkel begon klein, met maar een paar vierkante meter, maar werd steeds groter. We hebben bloemen en planten verkocht, kerstbomen, kleding en we hebben ook duizenden folders rondgebracht. Eigenlijk waren we altijd bezig.  

Jose: Maar wat we ook deden: we deden het samen. Altijd alles samen. We kennen elkaar al heel lang. 

John: Ik zag José op straat lopen en dacht: “Ik ga met jou een koffie drinken.” Ik kende haar eigenlijk nog helemaal niet. Daarna ging het snel. We hadden nog maar kort verkering voordat we verloofd waren. Uiteindelijk zijn we ons hele leven samen dingen blijven doen. 

Als jullie een toverstafje hadden, wat zouden jullie dan veranderen aan Oss?
Dat is een moeilijke vraag. Maar als het kon, zouden we iets van vroeger terug willen hebben. De tijd van de snoepwinkel, met de schooljeugd voor de deur. Misschien zouden we de winkel dan nog hebben…

Er is natuurlijk ontzettend veel veranderd. Niet alles vinden we een verbetering, want er is ook veel verdwenen. En wat we jammer vinden, is dat zoveel oude gebouwen uit Oss verdwenen zijn. Vooral het oude station. Dat hadden ze moeten laten staan. Oude gebouwen moet je meer behouden. Als je ziet wat er allemaal is afgebroken, dat is gewoon zonde. Het nieuwe Warenhuis is mooi geworden en daarin zie je gelukkig weer iets terug van die oude vormen. Maar wij vinden dat je zuinig moet zijn op wat oud is, wij kijken veel naar wat er nog van het oude Oss over is. De Spoorlaan bijvoorbeeld. Dat is nog een beetje oud. Dat stuk richting de Wilhelmina en ook de Riddersstraat. Dat zijn voor ons plekken waar je het oude Oss nog in herkent. 

Aan welke plek in Oss hebben jullie mooie herinneringen?
José: Vroeger gingen we hier in Oss op stap. We gingen onder andere naar de Elpie. Daar gingen we met z’n allen naartoe. Als het daar rond twaalf of één uur dicht ging, gingen we twee frikandellen speciaal eten en daarna weer verder, tot een uur of drie. Dat zijn herinneringen die erbij horen. 

Ook het oude Oss zit vol herinneringen. De kleine huisjes in de Klaphekkenstraat bijvoorbeeld. Dat waren echt oude huisjes, met muizen en ratten. Als je naar de slaapkamer ging, moest je een opstapje op, en stonden de muizenvallen klaar. De kolenboer kwam nog langs en de kolen gingen de hokken in. Dat kun je je nu bijna niet meer voorstellen. 

En natuurlijk hebben we heel veel herinneringen aan de snoepwinkel. Er zijn daar eigenlijk twee generaties schooljeugd langsgekomen. Op sommige momenten stond het helemaal vol.  Dat was echt een mooie tijd. En wij wisten precies wie het goed had thuis en wie niet. Wij konden precies zien wie de sleutelkinderen waren. Dat waren die jong die van rijke afkomst kwamen. Want die jongens die van werkvolk afkwamen, hadden altijd geld zat. Maar die kinderen van wie die ouders volop geld thuis hadden, die sleutelkinderen waren, die hadden niks. En die liepen nog tot 6, 7 uur zo buiten. En dan moesten die kinderen van de dokters en advocaten centen lenen van de mensen die er kei hard voor werkten. 

Ook de Riddersstraat is wel echt ons stukje. Ons huis bestaat in 2028 honderd jaar. En hier in de straat zorgen de mensen voor elkaar. Als iemand naar het ziekenhuis moet, rijdt een ander. Als wij op vakantie gaan, worden we weggebracht en als iemand anders zijn auto ergens heen moet brengen, rijden wij weer mee. We helpen elkaar. We houden elkaar ook een beetje in de gaten, maar niet op een vervelende manier. Je weet gewoon hoe het normaal bij iemand gaat. Als er ineens op een vreemd tijdstip licht brandt of iets anders is dan anders, dan kijk je even. We hebben ook sleutels van elkaar, zodat we erbij kunnen als er iets gebeurt. Dat hoort voor ons bij hier wonen.

Wat is iets wat mensen niet meteen aan jullie zien, maar wat wel bij jullie hoort?
John: Ik ben altijd met boodschappen en prijzen bezig. Dat doe ik al tientallen jaren. Ik onthoud prijzen en ik weet precies wanneer iets ergens goedkoper is. Als iets normaal €2,99 kost en ik kan het voor een euro krijgen, dan weet ik dat. Dan koop ik er ook meteen een voorraad van. Koffiebonen, suiker, wat er maar in de aanbieding is. We hebben thuis kasten vol. Ik vergeet bijna nooit iets en als ergens iets niet klopt, ga ik terug. Boodschappen doen is eigenlijk een van de dingen die ik het liefste doe. Voor mij is dat geld verdienen: goed kijken wat iets kost en slim inkopen. 

Wat willen jullie andere Ossenaren meegeven?
John: respect voor oude mensen hebben. Dat vinden we belangrijk. 

Jose: en naar elkaar omkijken. John doet vrijwilligerswerk en gaat onder andere met mensen wandelen. Dat is belangrijk, want anders komen sommige mensen bijna niet buiten. Daar ontstaat ook echt een band door. Op een gegeven moment zei iemand tegen mij “Jij moet zuinig zijn op John.” en ik antwoordde: “Ja, maar John moet ook zuinig zijn op mij.” Zo is het eigenlijk. Mensen moeten een beetje zuinig zijn op elkaar. Wij proberen zelf ook mensen te helpen. Iemand kan dan misschien niets oplossen, maar er gewoon zijn betekent al ontzettend veel. 

Wat is voor jullie het ware thuis? Hoe weten jullie: ‘hier ben ik thuis?’
Thuis is dat gevoel dat je krijgt als je een paar dagen op vakantie bent geweest en weer terug wilt. Je bent blij dat je weer thuis bent. Je wilt weer terug naar je eigen dingen en zelf kunnen doen wat je wilt. Maar thuis is niet alleen een huis of de plek waar je de sleutel in het slot steekt. Het zijn ook de mensen om je heen. De mensen voor wie je zorgt en de mensen die voor jou zorgen. 

John: Voor mij heeft thuis ook heel sterk met familie te maken. Onze zoon Danny woont ver weg. Dat maakt verschil. Als hij hier zou wonen met zijn vrouw, zou dat thuisgevoel anders zijn. Dan kun je er even naartoe. Voor mij is thuis dus ook: waar je familie is.

Oss voor jullie het ware thuis?
John: Nee, voor mij niet meer. Dat klinkt misschien vreemd, omdat we hier zo lang wonen, hier onze winkels hebben gehad en zoveel mensen kennen. Maar voor mij is Oss niet meer mijn ware thuis. Eigenlijk weet ik niet eens of er nog één plek is die dat helemaal is. Onze zoon woont in het buitenland en dat mis ik. Thuis heeft voor mij uiteindelijk veel te maken met waar mijn familie is. Als Danny hier met zijn vrouw zou wonen, zou dat anders voelen. 

José: Ik kom oorspronkelijk uit Geffen, maar Geffen voelt voor mij ook niet als de plek waar ik naar terug zou willen. Oss is wel de plek waar mijn leven nu is. Ik wil hier niet weg.

Fotograaf: Joep van Uden
Concept: Marjolein Buijs en Mathiske Roex
Project & Tekst: Mathiske Roex

Het Ware Thuis

Wat maakt een plek tot thuis? Diezelfde vraag staat centraal in onze nieuwe theatervoorstelling Het Ware Thuis. Na sluitingstijd verandert Osse Cultuurmakers het hele Warenhuis in een theater voor een grootschalige locatievoorstelling die speciaal voor deze plek wordt gemaakt. Meer dan 75 professionele spelers en vrijetijdsspelers brengen samen met zang, live muziek, decor en licht het gebouw tot leven.

En jij zit niet in een theaterzaal. Je trekt zelf dwars door Het Warenhuis, over trappen en door gangen, tussen duizenden boeken en langs onverwachte plekken. Onderweg voert de voorstelling je langs verschillende generaties die hun thuis vonden op deze plek: van het kerkje dat hier ooit stond en de jaren van V&D tot Het Warenhuis van nu. Een voorstelling over familie, verandering, ergens bij horen en de vraag wat een plek tot thuis maakt.

Beleef Het Ware Thuis van 27 oktober t/m 8 november in Het Warenhuis.