Marijke
Fotograaf: Joep van Uden
Concept: Marjolein Buijs en Mathiske Roex
Project & Tekst: Mathiske Roex
Waar kunnen mensen jou van kennen?
Op dit moment vooral van het voetbal. IK train al jarenlang de mini-pupillen bij Top Oss. Ik heb al heel veel jeugd voorbij zien komen de afgelopen jaren. Ik kom nu zelfs al vaders tegen die ik heb getraind en die nu bij het voetbal van hun eigen kinderen staan.
En ik heb vroeger nog bij Keep Shape gewerkt, toen dat nog boven de Albert Heijn zat. De Albert Heijn zat toen nog in de Kruisstraat, waar nu Sport2000 zit.
En ik heb lang danslessen gegeven bij de dansmariekes. Dat gaat ook al lang terug. Ik heb zelf als kind nog gedanst bij ’t Hennekot, dat waren de dansmariekes toen. Ik danste dan met Carnaval in de Lievekamp. Daar waren drie verdiepingen. Wij werden dan als dansmariekes in de lift gezet en zo gingen we van verdieping naar verdieping. Dan ging die liftdeur open, moest je elkaars hand vast houden en dan in een slinger naar het podium en terug. Zo ontiegelijk druk was het! Later ben ik de dansmariekes gaan trainen, bij verschillende verenigingen. Bijvoorbeeld bij de Rauw Ossekar, dat zullen mensen ook nog kennen.
Waar in Oss voel jij je thuis?
Op dit moment de Ruwaard, waar ik nu woon. Maar mijn roots liggen toch in de Krinkelhoek. Daar ken ik ieder hoekje. Ik was vier jaar oud toen we daar kwamen. Daar voel ik mezelf thuis en daar ga ik helemaal terug naar vroeger. Ik moest een paar weken geleden iets ophalen in de Krinkelhoek. Ik kwam langs mijn ouderlijk huis, de voordeur stond open en daardoor besloot ik spontaan om te stoppen. Ik heb aangebeld en gevraagd of ik een foto mocht maken van de buitenkant van het huis, en ik heb een heel leuk praatje gemaakt met de mensen die er nu wonen. Het huis is slecht in het nieuws geweest. Dat vond ik echt heel erg, dat die plek waar mijn mooie herinneringen liggen zo’n negatieve naam kreeg. Het deed me zo goed dat er nu weer een leuk, jong gezin in woont!
Ik liep het gangetje in en er kwamen allemaal mooie herinneringen boven. Als het donker was met een zaklantaarn verstoppertje spelen in het gangetje, de hele buurt deed mee.
Wat hebben wij een leuke jeugd gehad, met buitenspelen! Glijbanen maken met sneeuw, alles kon en mocht. Ik heb ook heel veel goede herinneringen aan de Pauluskerk, en het schoolplein daarnaast. Alles kwam bij het plein samen, we speelden op het pleintje bij de kerk. Als je nu door een wijk rijdt zie je bijna nergens meer kinderen buitenspelen, dat vind ik jammer.
Zie jij jezelf als een echte Ossenaar?
Ik heb altijd geweten dat ik anders was, maar ik heb nooit te maken gehad met discriminatie. Tot op de dag van vandaag niet. Ik ben geboren in Jakarta, Vanuit Jakarta ben ik op 3 jarige leeftijd hierheen gekomen. Dat was in de winter van ‘63, dat was een winter dat er een dik pak sneeuw lag. Ik weet er niet veel meer van, maar wel dat ik het een raar land vond. Ik dacht: er ligt hier suiker op de grond ,wat een raar land!! Daar word ik nog door mijn broertje aan herinnerd als het sneeuwt: “Marij: suiker op de grond!”.
Ik heb nooit iets met Indonesië gehad. Tot ik een paar jaar geleden een aanbieding voorbij zag komen om naar Bali te gaan. Ik koos toen eigenlijk omdat het financieel voordeliger was.
Ik kwam daar aan op het vliegveld en ik stap uit, en wat ik toen voelde dat kan ik moeilijk omschrijven. Dat was ook het thuisgevoel voor mij. Zo veel herkenning. Ik ben half Nederlands en half Indisch. Dat maakt dat ik me op 2 plekken thuis voel.
Wat is iets wat mensen niet meteen aan jou zien, maar wel bij jou hoort?
Dat ik met een eigen kraam op de Pasar Malam sta. Dat is in het seizoen om de twee weken. Ik ga in november weer naar Indonesië, inkopen doen. Deze keer neem ik ook weer meer voetbal-tenuetjes mee, want het voetbalteam van Indonesië heeft zich gekwalificeerd voor de Asian Cup. Dan neemt bij mij in de kraam de vraag toe naar shirtjes en tenuetjes voor kinderen. Vorige keer toen ze waren gekwalificeerd heb ik dat ook gedaan, toen was het een gok. Ik wist toen niet dat de Asian Cup zo populair was hier. Ik had van iedere maat tien stuks en die was ik in één Pasar Malam kwijt. Ik vind het een sport om net iets anders te hebben dan de rest. Ik verkoop kimono’s, Aziatische kleding, waaiertjes en beelden. De grootste beelden zijn 1,80 meter hoog. Ik heb een stand van twintig meter, alleen met Indonesische dingen. Ik hou het wel een beetje in de buurt, want mijn man Jan werkt nog gewoon en die moet vrij vragen voor de Pasar Malam. Het meeste neem ik vanuit Bali mee in koffers. Dan kom ik met een koffer of acht terug. De rest gaat per container, dat doe ik samen met iemand anders.
Wat wil jij andere Ossenaren mee geven?
Een stukje positiviteit. Je hoort veel negatieve dingen over Oss, bijvoorbeeld over het parkeerbeleid en de leegstand. Maar er is zo veel moois hier! We hebben een prachtige speeltuin, een kinderboerderij en bijna iedere zondag wordt er iets georganiseerd in het centrum. Of je ernaartoe gaat, moet je zelf weten, maar het is er wel! Kijk ook naar het positieve. Als ik hoor en zie wat zij allemaal doen, dan denk ik: er zit toch heel veel energie in deze stad, en er zijn heel veel bruisende dingen in Oss. Durf daar ook eens naar te kijken. Soms denk ik: hoe kan het dat mensen dat niet zien? In elke stad heb je voordelen en nadelen. Oss is hierin niet anders dan andere steden.
Er gebeuren hier echt mooie dingen. Top Oss doet bijvoorbeeld ook naar de andere verenigingen best wel veel. Vandaag kreeg ik bijvoorbeeld een bericht binnen van Top. Verenigingen worden benaderd met een actie; voor een kleine prijs kunnen kinderen dan naar de wedstrijd TOP Oss tegen Jong Ajax. En niet alleen de kinderen van Top, maar ook andere verenigingen worden benaderd. Dat zijn toch dingen waar kinderen tegenop kijken: het stadion op zich en bijwonen van een wedstrijd, dat is toch een beleving!
In Oss mogen we wel nadenken over sommige dingen. Er is een periode geweest dat leegstand opgevuld wordt door kleine ondernemers. Ik zou zeggen: ga dat weer doen! Ik ben dan ook de eerste die zich aanmeldt. Ik weet zeker dat ik dan verkoop dat het rammelt! Ik zit heel veel op social media. Als iemand de vraag stelt: “wat komt Oss te kort?” dan zie je bij reacties veel mensen die H&M en grote ketens willen hebben. Terwijl ik andere kansen zie. Zoveel mensen die in Oss wonen moeten bijvoorbeeld buiten Oss gaan winkelen om een hoofddoek aan te schaffen. Ik hoorde dat van de moeders vanuit Top. Terwijl er zo veel Ossenaren van Marokkaanse of Turkse afkomst zijn.
Als jij een toverstafje had, wat zou je dan veranderen aan Oss?
Een stukje respect voor elkaar. Respecteer dat een ander anders mag denken dan jij en blijf respectvol. Mijn ouders zeiden altijd: “Je mag alles tegen iedereen zeggen wat je vindt, zo lang je dat op een nette manier doet.” En zo doe ik het nog. Je kan een andere mening hebben, maar dat betekent niet dat je elkaar niet kan vinden. Een hele goede kennis van mij denkt bijvoorbeeld heel anders over het stukje Corona. Zij is daardoor mensen om haar heen verloren. Ik heb ook een andere mening, maar ik kan met respect voor haar daarnaar kijken. Iedereen mág anders denken, en het kán.
Respect zit in het handelen, in het denken, noem het maar op. Tenslotte zijn we allemaal mensen. We zijn allemaal anders, anders waren we er niet. Ieder mensen mag er zijn. Een voorbeeld van respect is voor mij ook de Nederlandse taal spreken in het openbaar. We wonen in Nederland. Ik praat ook niet in het Bahasa op de voetbalclub. Al praat je met handen en voeten, liever dat, dan dat je in het Marokkaans of Turks aan het praten gaat met elkaar langs de kant van het voetbalveld. Dat heeft met respect en verbondenheid te maken. Je moet elkaar leren kennen om je met elkaar te verbinden, en de taal kan dat stuk blokkeren. Ik streef naar verbondenheid op de bank, en ik stimuleer iedereen om daar op te letten. Dat is echt iets dat ik belangrijk vind.
Het racisme is er ook in Oss, en ook die snap ik. Ik snap dat sommige dingen lastig te begrijpen zijn. Ik snap ook dat het moeilijk kan zijn als jouw kind al heel lang op een woning wacht en die wordt toegewezen aan een vluchteling. Maar de doelgroep Ossenaren met een buitenlandse achtergrond groeit enorm, dat is nu eenmaal zo. Mensen moeten zich bewust worden van de maatschappij waar we in wonen. Dat vraagt bewustwording en het vraagt van iedereen acceptatie en respect om hand in hand met elkaar te leven. Dat geldt ook voor geloof. Of iemand nou naakt om een vuurtje in het bos wil dansen en daardoor denkt dat het geluk brengt, een kaarsje aan wil steken in de kerk, of wil bidden tot Allah. Dat is allemaal hetzelfde voor mij. Als een mens zich daar prettig bij voelt wie ben ik dan om het daarover te hebben? Ik ben gelovig, maar ik kan niet zeggen dat ik het bij het rechte eind heb. Wie zal het zeggen? Als we het zouden weten dan is het geen geloof meer, dan is het zeker weten.
Wat is voor jou het thuisgevoel? Wanneer weet jij: hier ben ik thuis?
Ik ben 6 jaar weg geweest uit Oss, ik vertrok voor werk naar Ijmuiden. Ik ging al die jaren toch iedere week weer terug, dan voelde het alsof ik naar huis ging. Dat gevoel van thuiskomen als je Oss in rijdt, het stukje Oss en thuis, dat voelde ik elke keer als ik naar huis ging. Dat begon al als ik de afslag nam bij de Mc Donalds. Dan weet je toch, dit is thuis.
Een stukje geborgenheid, dat is voor mij dat thuis gevoel. Ondanks dat ik in het noorden van het land woonde, bleef ik dat gevoel houden. Oss is toch je veilige honk. Mijn hele leven bleef zich in Oss afspelen. Op een gegeven moment gingen ze op het werk bezuinigen, ik kon toen met een goede regeling eruit. In diezelfde tijd ging de gezondheid van moeder ook achteruit. Ik wist: als ik nog terug wil naar Oss dan moet ik het nu doen. Ik had ook daar kunnen blijven, maar ik heb toch besloten om terug te gaan ‘huis’.
Is Oss jouw Ware thuis?
Ja. Maar ik zeg heel eerlijk erbij. Naast een stukje Indonesië.
Fotograaf: Joep van Uden
Concept: Marjolein Buijs en Mathiske Roex
Project & Tekst: Mathiske Roex
Het Ware Thuis
Wat maakt een plek tot thuis? Diezelfde vraag staat centraal in onze nieuwe theatervoorstelling Het Ware Thuis. Na sluitingstijd verandert Osse Cultuurmakers het hele Warenhuis in een theater voor een grootschalige locatievoorstelling die speciaal voor deze plek wordt gemaakt. Meer dan 75 professionele spelers en vrijetijdsspelers brengen samen met zang, live muziek, decor en licht het gebouw tot leven.
En jij zit niet in een theaterzaal. Je trekt zelf dwars door Het Warenhuis, over trappen en door gangen, tussen duizenden boeken en langs onverwachte plekken. Onderweg voert de voorstelling je langs verschillende generaties die hun thuis vonden op deze plek: van het kerkje dat hier ooit stond en de jaren van V&D tot Het Warenhuis van nu. Een voorstelling over familie, verandering, ergens bij horen en de vraag wat een plek tot thuis maakt.
Beleef Het Ware Thuis van 27 oktober t/m 8 november in Het Warenhuis.